Lange tijd heeft u van mij niets meer gehoord. Geen strategische keuze ingegeven door adviseurs, juristen en anderen die inmiddels bij de sector betrokken zijn. Nee, ik heb mij lange tijd niet meer tot u gericht omdat ik er vanuit ging dat het kokkeldossier gesloten werd en er dus niets noemenswaardigs meer te melden zou zijn. Maar met toenemende verbazing en ongeloof volg ik de discussies binnen en buiten de media én binnen en buiten Den Haag. En op deze prinsjesdag 2005 lijkt vooralsnog hier geen einde aan te komen.

Vorig jaar zomer viel het doek voor de oer-Nederlandse kokkelvisserij. In een persconferentie gaf minister Veerman aan de sector te helpen met een reëel uitkoopbedrag. Mannen en vrouwen in onze sector hadden een buitengewoon zure appel om door heen te bijten. Opgebroken familiebedrijven, onzekerheid over de toekomst en vooral veel opgekropte emotie na een jarenlange veroordeling in de media en daarbuiten, hebben velen in onze sector beziggehouden. Ik heb vele gesprekken gevoerd, vele verhalen gehoord en als bestuur van de Producentenorganisatie van de Nederlandse kokkelvisserij hebben we vol vertrouwen erin geloofd dat een goed uitkoopbedrag zou worden geboden. Dat zei minister Veerman immers toe.
Een aantal wijze mannen werd aangewezen en toen begon het wachten.... En ondanks een rapportage en voorstel voor een schadevergoeding wachten we bijna een jaar later nog steeds. Sterker nog, de discussie in de media wordt geheel van vooraf aan gevoerd met de toevoeging van zeer aparte nieuwe argumenten.
Zo verschijnen er berichten in de media dat gegevens van het RIVO niet kloppen; een instituut waaraan het ministerie in de loop der jaren altijd veel waarde heeft gehecht bij de vergunningverlening. Inmiddels is dit met argumenten weerlegd. Andere critici gaven aan dat een schadevergoeding aan de bedrijven niet noodzakelijk is omdat in de sector zelf veel geld aanwezig zou zijn. Een zeer aparte visie op een gezonde economie overigens. En dit is nog maar een bloemlezing (of doornenlezing) uit het geheel. De Wilde Kokkels en de Waddenvereniging zoeken gretig de media op om nog eens hun theaterstukjes opnieuw op te voeren met misschien nog wel meer valse emotie. De vraag is waarom?

Er zijn mensen die het een ritueel noemen dat er gewoon bij hoort; een stukje theater voor de bühne. Na inmiddels bijna twaalf jaar deze geluiden te horen met allerlei onjuiste aantijgingen, kan ik het spel er inmiddels niet meer meer van inzien. En dan is het nog niet eens belangrijk wat ik vind.... Zeker de vissers en hun gezinnen zijn de onzekerheid meer dan zat.
U moet zich eens indenken. Je familiebedrijf wordt van de ene op de andere dag opgeheven. Je zonen die al van jongs af aan met je mee zijn gegaan en altijd hebben gedacht het familiebedrijf voort te zetten, moeten zich opeens gaan herbezinnen op de toekomst. Dat is al geen sinecure, maar dan gaan we verder! Je zonen besluiten toch niet bij de pakken neer te gaan zitten. Minister Veerman heeft tenslotte toegezegd met een goede uitkoopregeling te komen. Op naar een nieuwe toekomst, misschien de garnalenvisserij...? Ze besluiten de stap te zetten en gaan investeren.
Inmiddels liggen ze nu iedere nacht wakker. Zij hebben datgene gedaan waar dit kabinet een groot voorstander van is, namelijk daadkracht tonen. Alleen wel jammer dat het kabinet niet dat andere motto serieus neemt, namelijk verantwoordelijkheid. Als dit kabinet zijn verantwoordelijkheid zou nemen, zou er een serieuze regeling op tafel liggen en zou deze de jonge ondernemers een toekomst bieden.

Het is geen verzonnen voorbeeld, maar de realiteit van nu! En dit is nog maar één voorbeeld. Ik kan u verzekeren dat er genoeg andere vissers zijn die hiermee kampen. Zo heeft een groot aantal voormalige bemanningsleden van de kokkelschepen nog steeds geen handkokkelvergunningen gekregen, een activiteit dat wel is toegestaan in de Waddenzee. Ook diegenen die graag zouden willen experimenteren met het kweken van kokkels in de Oosterschelde, een concept dat zeer goed past binnen het duurzaam ondernemen, hebben nog steeds geen toestemming hiervoor.

We zijn inmiddels ruim een jaar verder. In de begroting 2006 van minister Veerman zie ik vooralsnog geen bedrag gereserveerd. Sterker nog, als er geen nadeelcompensatie komt, zullen nieuwe investeringen uitblijven en de werkloosheid toenemen. Daadkracht? Verantwoordelijkheid? Het is ver te zoeken.
De kloof tussen burger en politiek is misschien soms groot, maar de sector ervaart het momenteel als een ravijn. Er is geen toekomst, er is geen uitzicht op een goede regeling. Toch blijf ik hopen op die touwladder want, naast daadkracht en je verantwoordelijkheid nemen, heeft dit kabinet het meedoen en participeren hoog op de politieke agenda staan. En dan hebben we het nog niet eens over de norm en het fatsoen om je belofte na te komen.

Jaap Holstein