Afgelopen vrijdag was een zwarte dag voor de Nederlandse kokkelvisserij. Met het besluit tot beëindiging van de mechanische kokkelvisserij is definitief het doek gevallen voor een economisch gezonde sector.

Onze voorzitter, Gerrit Braks, heeft het duidelijk aangegeven in de verschillende interviews: de sector is gebruikt als zoenoffer in de discussie over gaswinning. Politiek gezien ligt die discussie erg moeilijk en om het toestaan van gaswinning beter te laten aarden, is besloten de Nederlandse kokkelvisserij uit te kopen. Met een mooi woord heet dat politiek wisselgeld, maar onder de vissers heet dat je bedonderd voelen.

Nog geen zes maanden geleden gaf minister Veerman aan op basis van het EVA II rapport geen aanleiding te zien om de mechanische kokkelvisserij te verbieden. Maar met het verschijnen van de verschillende adviezen, zoals het advies van de Commissie Meijer, werd niet langer het wetenschappelijk rapport de basis van verdere besluitvorming. Iedereen mocht te pas en te onpas aanvullende randvoorwaarden stellen waardoor het uiteindelijk vissen zo goed als onmogelijk werd.

Op verschillende momenten heeft de sector aangegeven niet met die randvoorwaarden te kunnen werken. Het ging hierbij niet alleen om de (door de Commissie Meijer vastgestelde) termijn van zeven jaar om te verduurzamen. In de gesprekken met het ministerie van LNV hebben we aangegeven tijd en ruimte nodig te hebben, echter zonder resultaat. En dan komt er een moment waarop je goed moet bedenken hoe verder. Proberen we er het beste van te maken met als risico dat steeds verder beperkende regelgeving uiteindelijk het vissen onmogelijk maakt. Of gaan we dan maar voor een goede sanering waardoor de mensen die werkzaam zijn in de sector nog een toekomst hebben.

Dat lijkt soms iedereen te vergeten: in deze discussie gaat het ook om mensen. Mensen die vaak van generatie op generatie werkzaam zijn op het Wad. Mannen die het gebied als de beste kennen en met liefde en respect vissen. Vissers die al jarenlang zijn achtervolgd door valse beschuldigingen en met het EVA II rapport eindelijk dachten het gelijk aan hun kant te krijgen. Het gaat om deze mensen die vrijdag een groot deel van hun toekomst in elkaar zagen storten.

Toen ik afgelopen vrijdag de persconferentie in Den Haag bijwoonde, ging dat beeld door mijn gedachten. Het feit dat de heer Veerman aangaf veel moeite te hebben gehad met de beslissing, maakte die pijn niet minder maar misschien wel erger. Want het bevestigt naar mijn mening dat de beslissing niet nodig was. Een ander gevoel bekroop mij de volgende dag toen ik de verschillende kranten las: sommige dingen veranderen nooit. In de verschillende media werd aangegeven dat de schadelijkheid van de sector de doorslag bij het besluit heeft gegeven, terwijl de minister duidelijk in zijn persbericht en tijdens zijn toelichting aangaf dat dat nu juist niet de reden was. Ramptoerisme van de journalistiek die vergeet te observeren, maar vooral sfeer wil schetsen. Een extra trap voor al diegenen die in de sector werken.

Hoe verder? Wij gaan uit van een goede uitkoopregeling die alles dekt. Nee, ik noem geen bedragen. Wij nemen het werk van de nog te vormen adviescommissie serieus. Maar het moet een reëel aanbod zijn, anders gaat de sector over tot juridische procedures. En ik wacht de reacties af uit de Tweede Kamer. Voor de rest ga ik mij de komende weken bezig houden met het visseizoen 2004. Want als sector willen we nog één keer laten zien dat wij duurzaam en met respect voor het unieke Waddengebied kunnen vissen.

Eén ding staat vast: het zal voor vele vissers een zeer emotioneel seizoen worden.

Jaap Holstein